حاج آخوند و صاحب كتاب مشهور قلائد الفرائد است ، كه در اين مقال نگاهى كوتاه « 1 » بر زندگى سراسر تلاش و كوشش وى مىافكنيم و اندكى از آگاهى ، تعهد و مسئوليت او را باز مىنمايانيم . ولادت تاريخ تولد آن مرد بزرگ بدرستى معلوم نيست . ازآنجاكه ايشان عدل و همرديف مرحوم آيت اللّه آقا سيد صادق قمى در همه‌چيز زندگى مانند سنّ ، تحصيلات ، استادان ، مراجعت و ازدواج بوده‌اند ، « 2 » و تاريخ ولادت مرحوم آيت اللّه حاج سيد صادق 1255 ه . ق بوده است ، شايد تاريخ ولادت حاج آخوند نيز در همين اوان بوده باشد . تحصيلات ايشان پس از پشت سرنهادن دوران كودكى و نوجوانى ، و تحصيل مقدمات علوم در قم و در تهران - كه نزد مرحوم علامه شيخ على نورى فلسفه را به مدت چهارسال بياموخت - « 3 » و اصفهان ، به سال 1279 ه . ق به همراهى دوست ديرينش آيت اللّه حاج سيد صادق ، رهسپار شهر مقدس نجف شد و دو سال از خرمن دانش استوانهء فقه و اصول شيخ الفقهاء و المجتهدين مرحوم شيخ انصارى بهره برد . اين‌دو سال در بارور ساختن استعداد او نقش بسزايى داشت ، زيرا - آنچنانكه از حاشيه‌اش

--> ( 1 ) . هرچند نويسنده براى نگارش اين نوشتار به منابع كتبى و شفاهى بسيار مراجعه كرد ، اما بيش‌ازاين اطلاعاتى براى وى حاصل نشد . اميد است در آينده به گوشه‌هاى ديگرى از زواياى زندگى اين مرد بزرگ - خصوصا تأليفات ايشان - دست يابد . ( 2 ) . روحانى ، مقدمهء سرّ السعادة ، ص « د » . ( 3 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 4 ، ص 1657 ؛ ناصر الشريعة ، تاريخ قم ، ص 278 ؛ تهرانى ، هدية الرازى ، ش 167 ( احوال حاج سيد صادق قمى ) .